Depresja jest chorobą podstępną i przebiegłą. Aby przyjrzeć się konkretnym objawom, warto przypomnieć, że dużo zależy od wieku, w jakim obecnie jest Twoje dziecko. Niniejszy artykuł opisuje średnią fazę adolescencji, czyli wiek między ok. 13 a 16 rokiem życia. W kolejnych materiałach opisałem wczesną i środkową fazę adolescencji (odpowiednio: wiek ok. 10-12 rok życia i 13-16 rok życia).
Pamiętajcie jednak, Drodzy Rodzice, aby nie trzymać się sztywno podziału wiekowego, bo niektóre z objawów mogą pojawić się wcześniej lub później. Chcę wskazać jedynie te najbardziej charakterystyczne.
Objawy depresji u starszych nastolatków (17-19 lat).
U adolescentów w tym wieku przebieg depresji bardzo często spełnia kryteria pełnowymiarowego epizodu depresyjnego obserwowanego u osób dorosłych.
Najpoważniejsze różnice w stosunku do młodszych grup wiekowych dotyczą wyraźnie bardziej skonkretyzowanych planów samobójczych, które dość często kończą się próbą.
Charakterystyczne dla tej grupy wiekowej jest często używanie substancji psychoaktywnych - narkotyków i alkoholu, a także możliwość dokonywania czynów przestępczych.
Myśli i czyny samobójcze mogą współistnieć z zachowaniami autodestrukcyjnymi (których najbardziej wyrazistym przykładem są samookaleczenia). W tej grupie wiekowej mogą występować objawy psychotyczne, takie jak omamy i urojenia. Bardzo ważny jest dokładny wywiad, bo przy objawach psychotycznych psychiatra musi zastanowić się, czy ma do czynienia z epizodem depresji, czy może to początek zaburzeń psychotycznych - schizofrenii, zaburzeń schizoafektywnych.
Depresja może mieć też przebieg atypowy, np. w postaci hipersomnii, przyrostu masy ciała, uczucia ciężkości kończyn lub pobudzenia psychomotorycznego, co bywa związane z predyspozycją do zaburzeń afektywnych dwubiegunowych i późniejszym pełnym epizodem maniakalnym.
Ważne, by mieć świadomość, że podział na wiek jest umowny. Pewne zachowania mogą pojawić się wcześniej, inne później. Niektóre z nich występują na nieco niższym poziomie częstotliwości.
Różnice między płciami.
Objawy depresji wśród nastolatków mogą różnić się w zależności od płci.
Dziewczęta częściej koncentrują się na swoim cierpieniu, rozpamiętują negatywne myśli i emocje, trudniej im uwierzyć w pozytywne komunikaty odbierane od innych. Chłopcy częściej są raczej drażliwi i skonfliktowani, często dominuje u nich złość, zachowania agresywne i impulsywność.
Jak wynika z badań, wśród symptomów depresji, charakterystycznych dla okresu adolescencji, występuje także dążenie do kontaktów seksualnych z przypadkowymi partnerami, czyli tzw. promiskuityzm.
Nastolatek nie musi mieć wszystkich objawów depresji, by lekarz-psychiatra mógł ją zdiagnozować. O diagnozowaniu depresji możecie więcej przeczytać w artykule:
"Pierwsze objawy depresji".
O najczęściej występujących objawach depresji w grupie wiekowej 10-12 i 13-16 lat przeczytacie w artykułach:
"Objawy depresji u młodszych dzieci (10-12 lat)".
Czego nie mówić?
-
- Weź się w garść! Do wesela się zagoi...
- To nic takiego. Znowu coś wymyślasz...
- Nie jesteś pępkiem świata...
- Nie przesadzaj. Inni mają gorzej. Jakie ty możesz mieć problemy?
- Co cię nie zabije, to cię wzmocni!
- Ty żartujesz, prawda? Jesteś zwykłym leniem!
- To twoja wina.
- Wyrośniesz z tego. Depresja to nie choroba.
Co mówić?
-
- Rozumiem, że jest ci ciężko...
- Możesz na mnie liczyć.
- Niezależnie od tego, jak się czujesz: kocham cię.
- Kocham cię, bo jesteś moim dzieckiem.
- Nie jesteś z tym sam/sama.
- Możesz mi zaufać.
- Co mogłoby ci pomóc?
- Wiem, że trudno jest ci się zmobilizować...
- Chcesz porozmawiać?
- Zawsze będę przy tobie.
- Czy jest coś, co mogę dla ciebie zrobić?
- Nie jesteś sam/sama.
- Będziemy ciebie wspierać.
Image by Rudy and Peter Skitterians from Pixabay